Việt Nam – Nhật Bản bắt tay khai phá kỷ nguyên không gian: Khánh thành Trung tâm Vũ trụ quốc gia và tầm nhìn 2045

Sự kiện có sự tham dự của lãnh đạo các Bộ, ban, ngành Trung ương, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản cùng đông đảo các nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ vũ trụ hàng đầu của hai nước.

Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, trong kỷ nguyên phát triển mới, Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc "nghĩ sâu, làm lớn" dưới mặt đất hay ngoài biển khơi, mà phải "vươn cao lên vũ trụ". Thủ tướng khẳng định việc khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam – dự án khoa học công nghệ trọng điểm sử dụng vốn ODA Nhật Bản – là minh chứng rõ nét cho mối quan hệ "Đối tác Chiến lược Toàn diện vì Hòa bình và Thịnh vượng" giữa hai quốc gia.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại lễ khánh thành 

Trung tâm Vũ trụ Việt Nam có tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng, quy mô 9 ha với hệ thống hạ tầng hiện đại bậc nhất Đông Nam Á. Tổ hợp này bao gồm: Trung tâm Điều khiển - Vận hành vệ tinh, khu nghiên cứu phát triển, phòng sạch tích hợp vệ tinh và các thiết bị giả lập môi trường vũ trụ. Tại đây, Thủ tướng đã trực tiếp tham quan vệ tinh MicroDragon-2 (50kg) và kiểm tra tiến độ vệ tinh radar LOTUSat-1 – "át chủ bài" dự kiến sẽ vận hành khai thác vào cuối năm 2027.

Phương châm 20 chữ và lộ trình tự chủ công nghệ

Để định hướng cho ngành công nghệ còn non trẻ nhưng đầy tiềm năng này, Thủ tướng đã đúc kết phương châm hành động gồm 20 chữ: "Khám phá không gian - Làm chủ công nghệ - Hợp tác bền chặt - Phát triển bền vững - Vũ trụ hòa bình".

Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ đạt trình độ phát triển công nghệ vũ trụ mức trung bình khá trong khu vực. Tầm nhìn sau năm 2030 là xây dựng năng lực quốc gia tự chủ hoàn toàn về công nghệ vệ tinh và ứng dụng dữ liệu không gian để giải quyết các bài toán về an ninh quốc gia, biến đổi khí hậu và kinh tế số.

Thủ tướng chỉ đạo Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phải đưa Trung tâm Vũ trụ trở thành "hạ tầng năng lực lõi". Không chỉ là nơi nghiên cứu, đây phải là điểm kết nối giữa viện – trường – doanh nghiệp để hình thành một hệ sinh thái kinh tế vũ trụ thực thụ.

Diễn đàn 2026: Kết nối những "gã khổng lồ" công nghệ

Diễn ra song song từ ngày 12-15/3, Diễn đàn "Tầm nhìn Vũ trụ Việt Nam – Nhật Bản 2026" đã thu hút những tên tuổi hàng đầu như JAXA, JICA cùng các tập đoàn công nghệ lớn (NEC, Synspective, Space BD...). Các chuyên gia tập trung thảo luận về việc ứng dụng dữ liệu vệ tinh trong các lĩnh vực thiết yếu:

• Nông nghiệp thông minh: Giám sát mùa màng và dự báo năng suất.

• Kinh tế biển: Quản lý tàu thuyền và tài nguyên môi trường biển.

• Phòng chống thiên tai: Cảnh báo sớm lũ lụt, sạt lở thông qua ảnh vệ tinh radar.

Phía Nhật Bản, thông qua Đại sứ Ito Naoki, cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam trong việc chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhật Bản tin tưởng rằng hợp tác không gian giữa hai nước sẽ "rộng lớn như vũ trụ bao la, không có giới hạn".

Thủ tướng Phạm Minh Chính tham quan Bảo tàng vũ trụ Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hoà Lạc 

Chiến lược "3 đẩy mạnh, 3 cùng"

Kết luận tại diễn đàn, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ quan điểm phát triển không gian của Việt Nam là vì mục đích hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế và phục vụ lợi ích nhân dân. Ông kêu gọi các đối tác quốc tế hỗ trợ Việt Nam theo tinh thần:

• 3 đẩy mạnh: Đẩy mạnh chia sẻ kinh nghiệm; Đẩy mạnh hỗ trợ tài chính, kỹ thuật; Đẩy mạnh đào tạo nhân lực.

• 3 cùng: Cùng lắng nghe, thấu hiểu; Cùng chia sẻ tầm nhìn và hành động; Cùng làm, cùng thắng, cùng phát triển.

Thủ tướng kỳ vọng Trung tâm Vũ trụ Việt Nam sẽ là "bệ phóng" chiến lược để khoa học công nghệ nước nhà bay cao, bay xa, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.