Trung Đông bên bờ vực "cơn cuồng nộ" và cơ hội mỏng manh cho hòa bình

Gọng kìm quân sự và đòn đáp trả trên biển

Căng thẳng đạt đỉnh điểm khi quân đội Mỹ chính thức công bố hình ảnh các phi đội trực thăng tấn công UH-60 "Black Hawk" tham gia chiến dịch mang tên "Cơn cuồng nộ dữ dội". Đây được xem là lời cảnh báo đanh thép nhất của Washington nhắm vào Tehran sau chuỗi các vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) vào lực lượng Mỹ tại khu vực. Tuy nhiên, thay vì lùi bước, Iran đã ngay lập tức đưa ra lời đe dọa sẽ nhắm mục tiêu vào tất cả các doanh nghiệp Mỹ đang hoạt động tại Trung Đông, một động thái có thể gây tê liệt nền kinh tế khu vực.

Thực tế chiến trường trong ngày 1/4 cho thấy mức độ tàn khốc đang gia tăng. Một nhà máy khử muối quan trọng trên đảo Qeshm của Iran đã bị trúng bom, gây ra tình trạng thiếu hụt nước sạch nghiêm trọng cho người dân địa phương. Phía Iran cáo buộc đây là hành động của liên quân, đồng thời đáp trả bằng cách dùng UAV tấn công tàu chở dầu thô Al Salmi của Kuwait khi tàu này đang neo đậu tại cảng Dubai. Vụ tấn công không chỉ gây thiệt hại về vật chất mà còn gửi đi một thông điệp đe dọa trực tiếp đến huyết mạch năng lượng toàn cầu qua eo biển Hormuz.

Canh bạc tại đảo Kharg và lời cảnh báo của các chuyên gia

Tại Washington, những tiếng nói cứng rắn nhất từ chính quyền Tổng thống Trump đang đe dọa sẽ tiêu diệt hoàn toàn nguồn năng lượng của Iran, bao gồm các nhà máy điện và giếng dầu. Thậm chí, khả năng Mỹ đánh chiếm đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran – đã được đưa lên bàn nghị sự. Tuy nhiên, các nhà phân tích quân sự quốc tế cảnh báo đây sẽ là một "canh bạc chết người". Việc tấn công vào đảo Kharg có thể phản tác dụng, đẩy Iran vào thế đường cùng và dẫn đến một cuộc chiến tranh tổng lực với thương vong không thể kiểm soát cho cả hai bên.

Luồng gió mới từ sáng kiến hòa bình 5 điểm

Giữa không khí đặc quánh mùi thuốc súng, Trung Quốc và Pakistan đã bất ngờ cùng nhau đưa ra một sáng kiến hòa bình 5 điểm nhằm hạ nhiệt căng thẳng. Đề xuất này kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức và khôi phục hoạt động vận tải thương mại tự do qua eo biển Hormuz.

Việc Trung Quốc – đối tác thương mại lớn nhất của Iran – trực tiếp vào cuộc mang một ý nghĩa đặc biệt. Bắc Kinh đang chứng minh vai trò một nhà môi giới quyền lực mới, tìm cách bảo vệ lợi ích kinh tế của mình đồng thời ngăn chặn một cuộc đổ máu quy mô lớn. Tuy nhiên, sự thành công của kế hoạch này vẫn còn là một dấu hỏi lớn khi Mỹ vẫn duy trì quan điểm "áp lực tối đa" và Anh bắt đầu điều động thêm quân đến vùng Vịnh để củng cố sự hiện diện của phương Tây.