Kết luận Thanh tra Chính phủ: Phát hiện "ma trận" xả thải trái phép và trốn thuế tại Công ty Môi trường Phú Minh Vina

Bật bãi kiểm soát: 533 chuyến xe đổ trộm hơn 12.000 tấn chất thải

Công ty TNHH Môi trường Phú Minh Vina (trụ sở và nhà máy đặt tại Khu xử lý rác thải xã Trạm Thản, tỉnh Phú Thọ) do bà Nguyễn Thị Thúy Hoa làm Tổng Giám đốc, từng được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép xử lý chất thải nguy hại. Giai đoạn 2023 đến hết quý I/2026, doanh nghiệp này báo cáo tiếp nhận, xử lý gần 200.000 tấn chất thải các loại (chất thải nguy hại chiếm hơn 43%), đem lại doanh thu tới 584,7 tỷ đồng.Tuy nhiên, đằng sau vỏ bọc nhà máy xử lý hiện đại là chuỗi hành vi phát tán chất thải trái phép quy mô lớn.

Theo hồ sơ thanh tra, ngày 1/7/2025, Phú Minh Vina ký hợp đồng thuê phương tiện vận chuyển với Công ty TNHH Thương mại và dịch vụ vận tải Đức Minh Khôi. Tính đến ngày 28/6/2026, đơn vị vận tải này đã thực hiện trót lọt 533 chuyến xe, vận chuyển khoảng 12.318 tấn chất thải từ nhà máy ở xã Trạm Thản đem đi đổ trộm, xả thải trái phép trên địa bàn TP. Hà Nội và tỉnh Phú Thọ. Hành vi này đã bị lực lượng chức năng mật phục bắt quả tang và được Thanh tra Chính phủ nhận định có dấu hiệu cấu thành "Tội gây ô nhiễm môi trường" theo Điều 235 Bộ luật Hình sự.

"Phù phép" hơn 10.500 tấn chất thải nguy hại tuồn sang bãi rác lộ thiên

Không chỉ đổ trộm bên ngoài, quy trình luân chuyển nội bộ giữa Phú Minh Vina và đối tác liên kết cũng bộc lộ sai phạm nghiêm trọng. Từ năm 2023 đến ngày 25/6/2026, Phú Minh Vina đã ký 4 hợp đồng với Công ty Cổ phần Xử lý chất thải Phú Thọ với danh nghĩa vận chuyển, xử lý tro xỉ lò đốt và chất thải rắn công nghiệp thông thường, tổng khối lượng khoảng 10.582,8 tấn.

Thực tế kiểm tra cho thấy, số chất thải khổng lồ này chủ yếu được lấy trực tiếp từ Xưởng số 2 – khu vực chuyên lưu chứa chất thải nguy hại của Nhà máy Phú Minh Vina – rồi chở thẳng đến đổ tại bãi rác của Xí nghiệp xử lý chất thải Trạm Thản.

Kết quả phân tích mẫu độc lập tại các ô chôn lấp ghi nhận hàm lượng tổng dầu mỡ khoáng vượt ngưỡng an toàn rất nhiều lần, vi phạm quy chuẩn kỹ thuật môi trường quốc gia (QCVN 07:2025/BNNMT). Vụ việc được chuyển thẳng sang Cơ quan CSĐT Bộ Công an nhằm khởi tố, làm rõ hành vi cố ý gây ô nhiễm môi trường.

"Bốc hơi" 1.160 tấn rác độc và chiêu bài lập hai hệ thống sổ kế toán

Nhóm hành vi hình sự thứ ba được Thanh tra Chính phủ chỉ rõ là dấu hiệu "Tội vi phạm quy định về quản lý chất thải nguy hại" (Điều 236 Bộ luật Hình sự). Cụ thể, doanh nghiệp đã tự ý đưa khoảng 118,2 tấn chất thải nguy hại ra môi trường sai quy định. Đồng thời, từ tháng 6/2025 đến tháng 6/2026, một chiếc xe tải mang BKS 29E-04314 đã gom 1.041,8 tấn chất thải từ 57 chủ nguồn thải (trong đó có 573,1 tấn là chất thải nguy hại) nhưng hoàn toàn không đưa về nhà máy để xử lý, khiến toàn bộ lượng rác độc hại này "biến mất" khỏi hệ thống giám sát.

Bên cạnh sai phạm về môi trường, mảng tài chính của doanh nghiệp cũng lộ rõ dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự. Tại cuộc kiểm tra ngày 6/7/2026, đoàn thanh tra phát hiện Phú Minh Vina vận hành song song 2 phần mềm kế toán:

• Phần mềm MISA: Dùng để ghi sổ danh nghĩa, lập báo cáo tài chính đối phó và kê khai thuế với cơ quan quản lý Nhà nước.

• Phần mềm Dtech: Dùng để hạch toán nội bộ dòng tiền và kết quả kinh doanh thực tế.

Qua đối soát, cơ quan thanh tra xác định doanh nghiệp đã cố tình gạt ra ngoài sổ sách kế toán trên phần mềm MISA số tiền mặt lên tới 8.446.273.700 đồng (hơn 8,44 tỷ đồng). Hành vi này có dấu hiệu của "Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" (Điều 221 BLHS) và "Tội trốn thuế" (Điều 200 BLHS).

Kiến nghị tước giấy phép môi trường và xử lý nghiêm minh

Ngoài 4 nhóm hành vi chuyển cơ quan điều tra, Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra hàng loạt vi phạm hành chính có tính hệ thống: xử lý vượt công suất cấp phép hơn 31.215 tấn; tự ý vận hành lò đốt chất thải nguy hại ngoài danh mục; báo cáo số liệu chênh lệch tới hơn 35.211 tấn chất thải nguy hại trong vòng 3 năm.

Thanh tra Chính phủ đã bàn giao toàn bộ hồ sơ vi phạm hành chính sang Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, kiến nghị ban hành quyết định xử phạt kịch khung, đình chỉ hoạt động xử lý chất thải rắn thông thường và áp dụng hình thức phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng Giấy phép môi trường từ 6 đến 9 tháng đối với Công ty TNHH Môi trường Phú Minh Vina.

Động thái chuyển giao hồ sơ sang Cơ quan CSĐT Bộ Công an cho thấy quyết tâm xử lý triệt để, không có vùng cấm đối với các doanh nghiệp núp bóng xử lý rác để đầu độc môi trường sống và trục lợi tài chính.

TÓM TẮT 4 NHÓM HÀNH VI CÓ DẤU HIỆU HÌNH SỰ TẠI CÔNG TY PHÚ MINH VINA:

• Nhóm 1: Thực hiện 533 chuyến xe, đổ trái phép khoảng 12.318 tấn chất thải ra môi trường tại Hà Nội và Phú Thọ (Dấu hiệu Điều 235 BLHS).

• Nhóm 2: Chuyển giao hơn 10.582 tấn chất thải từ xưởng chứa chất thải nguy hại sang bãi chôn lấp thông thường, mẫu giám định vượt chuẩn môi trường (Dấu hiệu Điều 235 BLHS).

• Nhóm 3: "Làm biến mất", không xử lý theo quy định 1.160 tấn chất thải tiếp nhận từ 57 đối tác, trong đó có 691,3 tấn chất thải nguy hại (Dấu hiệu Điều 236 BLHS).

• Nhóm 4: Sử dụng 2 hệ thống sổ sách kế toán (MISA và Dtech), bỏ ngoài sổ sách hơn 8,44 tỷ đồng tiền mặt (Dấu hiệu Điều 221 và Điều 200 BLHS).